O
B
V

TICKETS: 070 22 02 02

TICKETS: 070 22 02 02

Rizoom

Rizoom! kan meerdere betekenissen hebben. Je kan het uitspreken als ‘rizoom’ of ‘rizoem’, en het klinkt als een verzonnen woord. Maar het is niet enkel een gek woord, het heeft ook een betekenis! Een rizoom is een wortelstok. Dit is een soort stengel die horizontaal onder de grond groeit waaruit meerdere plantjes ontstaan. 

Denk bijvoorbeeld maar aan bamboe of aan een paardenbloem. Er is dus eigenlijk geen duidelijk begin of einde, hij gaat alle kanten op. Als jij een verhaal vertelt, vertel je dat vaak ook op deze manier. Je vertelt niet alles in de juiste volgorde maar vertelt soms ook over dingen die er niet meteen iets mee te maken hebben, je dwaalt even af.

En dit ga je ook zien in deze voorstelling, er is geen vast verhaal met een duidelijk begin of einde. Het verhaal vertakt verder en verder.

Ook op school gebruik je soms een rizoom-structuur, denk maar aan een mindmap. Je schrijft 1 woord in het midden, bijvoorbeeld “boerderij”. Hieraan verbind je andere woorden waar je aan denkt als je boerderij hoort: dieren, machines, gebouwen,… Aan deze woorden verbind je dan weer nieuwe woorden die hiermee te maken hebben enzovoort. Hierdoor verbind je allemaal dingen aan elkaar die je misschien eerst niet bij elkaar zou zetten. Dit helpt onze hersenen om het beter te kunnen onthouden. 

Kan jij een mindmap maken over muziek en dans?

Pak een blad papier, schrijf muziek en dans in het midden en schrijf of teken alles wat er in je opkomt.

Muziek

Wij zijn eens benieuwd hoe goed jouw muziekkennis is!
Los eerst de quiz op en lees dan verder over deze voorstelling. 

Wat is opera?

Het is een kunstvorm waarbij muziek, toneel, kostuums en decor belangrijk zijn. Het is een soort gezongen toneelstuk, waar bijna nooit normaal in gesproken wordt.

Wat is ballet?

Dit is een soort gedanst toneelstuk zonder woorden. Er zit niet altijd een verhaal in, net zoals in de opera zijn ook decors en kostuums belangrijk.

Wat is een decor?

Een decor zorgt ervoor dat we weten waar het verhaal zich afspeelt.

Een componist is iemand die kaartjes controleert op de trein.

Fout

Een componist is iemand die klassieke muziek schrijft. Misschien heb je al gehoord van de namen zoals Mozart, Bach en Beethoven? Deze muziek wordt opgeschreven, soms voor één instrument of zanger, soms voor een hele grote groep.

De muziek van K3 is klassiek.

Fout

Dit noemen we popmuziek, of populaire muziek. Deze muziek kennen we vooral vanop de radio. Popmuziek is vaak makkelijk mee te zingen, en heeft een heel eenvoudige structuur (strofe en refrein wisselen elkaar af). Vaak wordt deze muziek versterkt door een microfoon en maken ze gebruik van keyboards, elektrische gitaren en drumstellen.

In deze voorstelling ga je een aantal elementen uit opera en het ballet terug vinden.  Er wordt namelijk ook veel in gezongen en gedanst. Maar de muziek van deze voorstelling is wel bijzonder, er staan geen echte operazangers op het podium en er is ook geen groot orkest.  Er zijn wel muzikanten maar vooral ook veel luidsprekers en gekke instrumenten.

De muzikanten noemen zichzelf The Colorist Orchestra. Zij maken een mengeling van klassieke muziek en popmuziek. Ze gebruiken muziek van vroegere opera’s om er een pop-versie van te maken. Elke voorstelling herkleuren ze de muziek, maar dit is de eerste keer dat de muzikanten operamuziek hebben gebruikt. Zij hebben enkele instrumenten zelf gemaakt voor deze voorstelling. Zo spelen ze op de woodbox, wood bongo, Aluminium Drum pulley Wheels en de Flapamba. Als je naar de video’s kijkt kan je zien dat ze gemaakt zijn van wielen en een lattenbodem uit je bed.

Tijdens deze voorstelling ga je ook klassieke muziek horen zoals Lascia ch’io pianga van Händel. Maar het Colorist Orchestra heeft deze muziek bewerkt. 

 

Ga nu zelf aan de slag! 

Om muziek te maken en te dansen heb je helemaal niet veel nodig. Enkel je lichaam is genoeg! Je kan al heel wat geluiden maken met enkel je lichaam, probeer maar eens. 

Voor wie het naar een hoger niveau wilt tillen…

Upcycling

Wat is ‘upcycling’ precies? 

Bij upcycling ga je bestaand materiaal op een creatieve manier hergebruiken om er een nieuw voorwerp van te maken. Voorbeelden: van houten paletten tot een zitbank, van een jeansbroek tot een tas, cornflakesdozen naar een opbergmap.

Er worden honderden kostuums gemaakt voor muziek- en dansvoorstellingen, meestal belanden ze na een paar maanden in de kast of in een doos. Maar voor deze voorstelling worden ze hergebruikt. De kostuums van Rizoom! komen uit 8 verschillende opera’s/producties die hier al eens gespeeld zijn. Ze worden niet gedragen op de manier waarvoor ze gemaakt werden. Nee, soms worden ze onderste boven gedragen, aan een ander kostuum genaaid, of zelfs in stukjes geknipt! Tijdens de voorstelling gaat een kledingstuk van de ene danser naar de andere danser, het maakt niet uit of je een jongen of een meisje bent!


→ Opdracht: Tegenwoordig is creatief omgaan met materialen heel erg in (en leuk!). Misschien ken je DIY, Do It Yourself? Online vind je heel veel leuke ideeën om zelf een keer uit te proberen. 

Decor

In deze voorstelling draaien ze het decor binnenstebuiten. Wat ze normaal proberen verstoppen, laten ze nu wél zien.  Als we een decor bouwen, beginnen we eerst met het ‘skelet’: allemaal metalen buizen en houten planken. Pas nadien komt de versiering die ervoor zorgt dat het eruit ziet als een huis of boom. Bij Rizoom! is er geen versiering. We zien enkel de buizen en planken. Wat de versiering zou kunnen zijn, kan je zelf fantaseren. 

Het decor dat je ziet lijkt eigenlijk een beetje op speelgoed zoals Clics, K’nex, Meccano of een blokkentoren. 

Het decor bestaat uit 6 karren op wieltjes die kunnen bewegen en ronddraaien. Als muren zijn er elastieken gespannen, zij vormen een soort gaas waarachter de dansers en muzikanten zitten. Als de kar beweegt, beginnen de rekkers te trillen. De rekkers die gebruikt worden, worden normaal gebruikt voor de kostuums van de balletdansers te maken (upcycling).

Ook de belichting is heel belangrijk. In deze voorstelling wordt een soort van straatverlichting gebruikt. Dat is een heel speciaal geel licht, want het is ‘monochroom’. Dat wil zeggen dat het uit precies één kleur geel bestaat. Normaal bestaat licht uit verschillende kleuren maar in deze voorstelling bestaat alles uit tinten geel en verder is er geen spoortje rood, blauw, groen of wit te bekennen. Zeg maar zwart-wit, maar dan in het geel. In het licht van Rizoom! is dus iedereen hetzelfde.

Iedereen is anders

Opdracht: Spreek eens met je buur, wat is er allemaal anders tussen jullie? Als je dit bekijkt met heel de klas, welke dingen zijn er dan allemaal anders? Maak een mindmap


Je ziet, iedereen is anders en toch vormen we één groep.

In deze voorstelling is ook iedereen anders… En dat maakt het net zo leuk!
Het is niet altijd makkelijk om iemand die anders is te begrijpen, wees dus niet bang om hierover te spreken in de klas of met je leerkracht.

  • Leeftijd 
    • Er is een man van in de 60, er is een meisje van 12. Alle dansers hebben een andere leeftijd. Ook bij jou op school kan je verschillende leeftijden zien, er zijn kinderen uit de kleuterklas, de lagere school, volwassen meesters en juffen, en jouw oma of opa die aan de schoolpoort staat. 
  • Afkomst
    • De dansers in deze voorstelling komen van over de hele wereld. Zo heb je mensen uit Engeland, Spanje, België. De dansers spreken allemaal een andere taal, maar ze praten onderling Engels. Trouwens, dans en muziek worden een universele taal genoemd. Het maakt niet uit welke taal je eigenlijk spreekt, iedereen kan meedoen en iedereen kan begrijpen wat er gebeurt! Zelfs als er even gezongen wordt in het Italiaans, dé operataal, dan is het door de muziek en de dans (en de context van het stuk) voor iedereen duidelijk wat er gebeurt.

weetje: er zijn 196 verschillende landen! 

  • Zet eens op bord, welke talen spreken jullie allemaal thuis?
  • Gender
    • In de wereld zijn er veel verschillende genders. Jongen (man) en meisje (vrouw) ken je, maar er zijn nog andere mogelijkheden. Zo heb je bijvoorbeeld transgenders. Dit zijn mensen die niet in het juiste lichaam geboren zijn. Ze zijn geboren als een jongen, maar voelen zich eigenlijk een meisje of omgekeerd. Sommige mensen voelen zich zowel een jongen als een meisje of geen van de twee, dit noemen ze gender non-binair. 
    • In deze voorstelling zal je bijvoorbeeld een man met een rok zien.
    • Bespreek eens met de klas wat je van de volgende vragen denkt:
      • Is een meisje die voetbal speelt jongensachtig?
      • Kunnen jongens balletles volgen? Of is dat enkel voor meisjes?
      • Dragen alleen meisjes een jurk?
      • Vroeger waren hoge hakken enkel bedoeld voor mannen, waarom dragen ze dit nu niet meer? 
  • Lichaam
    • Iedereen zijn lichaam ziet er anders uit. Sommigen zijn groot, anderen zijn klein. Je kan een beetje breder zijn of juist heel smal. Je hebt ook mensen die bepaalde lichaamsdelen niet meer zo goed kunnen gebruiken of zelfs missen. 
    • Wanneer je ogen niet meer goed werken, moet je een bril op. Maar sommige mensen zien helemaal niets meer, dan noemen we ze blind.  Heb jij al eens iemand ontmoet in een rolstoel? Bij sommige mensen zijn de benen verlamd, dat wil zeggen dat ze hun benen niet meer kunnen bewegen. Maar anderen zijn (door bijvoorbeeld een ongeluk) hun benen kwijt geraakt. 
    • We kunnen niet altijd de lichamelijke verschillen zien, bij sommige mensen werken hun hersenen bijvoorbeeld anders. Sommige kinderen zien de letters rondvliegen als ze proberen te lezen of de getallen draaien in het rond als ze proberen rekenen. Anderen kunnen zich niet goed concentreren of stilzitten. Dit betekent niet dat ze dom zijn, hun hersenen werken gewoon anders. En er zijn andere dingen die zijn dan wel weer heel goed kunnen.
  • Thuis
    • Hoe ziet jouw gezin eruit? Op de televisie zie je vaak gezinnen met een mama, een papa, een broer en een zus. Maar dit is niet altijd het geval. Veel kinderen hebben gescheiden ouders en moeten elke week verhuizen. Andere kinderen hebben 2 mama’s of 2 papa’s. Sommige kinderen groeien op bij hun grootouders of in een pleeggezin, dit wil zeggen dat iemand anders voor hen zorgt omdat hun eigen ouders dat niet meer kunnen.

Verhaal

Tijdens de voorstelling wordt er geen echt verhaal verteld. Er is wel tekst maar die versta je misschien niet. Dat is niet erg! Het is wel de bedoeling dat je het gevoel begrijpt. 

Rizoom! gaat over een groep mensen die iets verliezen. Samen proberen ze het verlies te verwerken. Om te rouwen voeren ze een groepsritueel uit. Eén iemand wil niet meedoen, Lucie… De groep blijft verdeeld achter. 

Wat betekent dit nu eigenlijk: “rouwen” en “ritueel”? 

In deze voorstelling heeft rouwen een heel brede betekenis. Rouwen is beseffen dat iemand er niet meer is en ook niet meer terug zal komen. Denk bijvoorbeeld aan een kat die wegloopt van huis, een vriendje die naar een andere stad verhuist, een oma die sterft, vluchtelingen die hun huis, familie en vrienden moeten achterlaten,… Maar rouwen kan ook iets zijn dat je verliest, bijvoorbeeld een job die je verliest.

Ben jij zelf ook al eens iets of iemand verloren? Hoe voelde jij je toen? 

Kijk dit filmpje om te weten te komen hoe andere kinderen zich voelden toen ze iemand verloren. 

Rouwen is iets heel persoonlijk, iedereen doet dit op een andere manier.


Kan jij de 5 verschillende vormen van rouwen vinden in de woordzoeker? 

Om je alvast op weg te helpen zijn dit de omschrijvingen van de woorden:

  • ontkenning: “nee, dit is niet waar, dat kan toch niet”
  • boosheid: “waarom gebeurt dit bij mij en niet bij iemand anders?”
  • onderhandelen (hoop op herstel): “ik beloof een betere persoon te worden in de hoop dat dit mij niet meer zal overkomen.”
  • verdriet: “ik geef het op, ik vind het zo erg.”
  • acceptatie: “Het is mooi geweest, het moest zo zijn. Ik ga verder met mijn leven.”

Mensen zoeken verschillende manier om om te gaan met rouwen. Handelingen zoals bloemen op een graf leggen of een kaarsje branden zijn rituelen die je misschien kent. Een ritueel is een traditionele of godsdienstige handeling die helpt bij het omgaan met de werkelijkheid. Rituelen komen vaker voor dan je denkt. Denk ook maar eens aan de totemisatie bij de scouts, een ochtendritueel, …  

Heb jij zelf ook al eens meegedaan aan een ritueel? Hoeveel rituelen kan je opnoemen? 

Over de hele wereld zijn er verschillende rituelen die helpen bij het omgaan met verlies. 

Klik eens op de kaart om te kijken hoe het er in andere landen aan toe gaat. Soms lijkt het wel heel verschillend van Belgische rituelen. 

  • België: dode gaan groeten in de kist
  • Mummificatie van de doden in het oude Egypte
  • In Zuid-Afrika wordt het rouwproces afgesloten door het drinken van bier. Deze gebeurtenis bevestigt de nieuwe situatie zodat het leven in de gemeenschap weer voortgang kan vinden 
  • Haka-dans: Haka dansen zijn ceremoniële dansen van de Maori’s uit Nieuw-Zeeland. Men probeert door middel van dans de goden (of de voorouders) aan te roepen en te bereiken 
  • Ghost Dance Movement: Een ritueel van de Native Americans uit Nevada. Het is een dans die een hele nacht lang duurt, waarbij ze elkaars handen vasthouden en kloksgewijs rond schuifelen
  • The New Orleans Jazz funeral: ze vieren het leven van de overleden persoon 
  • Gut: een ritueel uitgevoerd door Koreaanse Sjamaans. Er zijn verschillende variaties voor bijvoorbeeld afscheidsvieringen. Elke regio heeft zo zijn eigen uitvoering van de gut
  • Oude Grieken: muntstukken op de ogen van de overledene plaatsen. Zo kan de dode de tocht naar de onderwereld betalen.
  • Tau Tau: In Torajaland op Zuid-Sulawesi krijgen speciale poppen de rol om het het evenbeeld van de doden te zijn. Ze worden op speciale balkons gezet en houden de wacht over hun stoffelijk overschot. Tijdens het ritueel worden voornamelijk waterbuffels en varkens geslacht
  • Toraja tree: Een boom in Torajaland op Zuid-Sulawesi waarin vroeger babylijkjes werden begraven.