O
B
V

TICKETS: 070 22 02 02

TICKETS: 070 22 02 02

De Bekeerlinge

VERHAAL

De bekeerlinge is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Gentse schrijver Stefan Hertmans. Dit boek is een fictief verhaal dat volledig gebaseerd is op historische bronnen.

Het verhaal speelt zich af ten tijde van de Eerste Kruistocht aan het einde van de 11e eeuw. Het gaat over een zeventienjarig christelijk meisje, Vigdis Adelaïs. Zij is de dochter van Vikings en woont in Rouen. Vigdis wordt daar verliefd op David, een joodse jongen. Deze liefde is omwille van hun religie onaanvaardbaar voor de middeleeuwse maatschappij. Vigdis bekeert zich tot het jodendom om bij David te kunnen zijn en neemt de naam Hamoutal aan. Samen vluchten de twee weg uit Rouen. In een dorpje in de Provence in Frankrijk vinden zij hun geluk. Ze krijgen samen drie kinderen. Vigdis geraakt in een innerlijke tweestrijd tussen haar christelijke opvoeding en het door haar net aangenomen joodse geloof.

 

Op een gegeven moment wordt het dorp binnengevallen door christelijke kruisvaarders. David wordt vermoord en de twee oudste kinderen worden ontvoerd. Vigdis ontsnapt aan het geweld samen met haar jongste, pasgeboren kind. De jonge moeder gaat op zoek naar haar ontvoerde kinderen en wordt slachtoffer van een religieus pogrom.

Hoewel het verhaal zich afspeelt in de middeleeuwen, zijn de thema’s die in De bekeerlinge aanwezig zijn nog steeds heel actueel. Toen Wim Henderickx het boek las was hij ervan overtuigd dat het een grootse opera zou worden omwille van de thema’s:

 

 

  • Vluchten, vluchtelingen:
 

De kwellingen van de slachtoffers tijdens de kruistochten en Vigdis’ bittere lot zijn vergelijkbaar met het tragische lot vanvluchtelingen in onze tijd.

Ook nu zijn er (religieuze) vluchtelingen die hun geboorteland moeten verlaten omdat de situatie daar niet houdbaar of veilig is.

 

  • Religie, geloof (inter-religie, religieuze botsingen, fanatisme), conflict (‘de omgekeerde jihad’ – de kruistochten):

 

Religie bestaat uit vele vormen van zingeving of het zoeken naar een betekenisvolle verbinding. Meestal staat er een hogere macht, opperwezen of god centraal. Omwille van de vele vormen (christendom, jodendom, islam, boeddhisme…) kan dit leiden tot een verdeling of conflicten tussen verschillende groepen van religies.

 

Vigdis heeft zich bekeerd tot het jodendom uit teken van liefde en niet omwille van een verandering in haar geloof. 

In de geschiedenis, en nu nog altijd, wordt religie soms aanzien als een motief om over te gaan tot geweld. Zo waren de kruistochten in de middeleeuwen bijvoorbeeld heilige oorlogen die een antwoord gaven aan de wil van God. Het doel van dit geweld was dan het geloof verdedigen. Een interessante stelling om bij stil te staan is of religie geweld kan rechtvaardigen of niet.

 

  • Identiteitscrisis: 

 

De roman begint met de krachtige woorden: ‘Bidden. Maar tot wie.’ Het Engelstalige libretto van de compositie verwijst naar deze beginwoorden: ‘The Convert – Praying to whom?’.

Wanneer Vigdis zich bekeerd heeft naar de Joodse religie van David, twijfelt zij over haar eigen identiteit als gelovige. Ze is in de war over wat ze nu moet doen en wat het juiste is. Moet ze nu bidden tot een andere god? Is wat ze voordien geloofde niet meer juist?

 

  • ‘Verboden’/onmogelijke
    liefde (tussen christen en jood, maar kon evengoed een genderkwestie zijn):

 

Vroeger was het huwelijk een kwestie
van een financiële overeenkomst om rijkdom en de dynastie van de families te
versterken en niet noodzakelijkerwijs een relatie gebaseerd op romantiek en
liefde. Om deze reden werden interculturele huwelijken zoals het huwelijk van
David en Vigdis ongebruikelijk. Tegenwoordig is er vermeende vrijheid om je
partner te kiezen en toch blijft de samenleving veroordelend tegenover koppels
van verschillende nationaliteiten of koppels van hetzelfde geslacht omdat ze de
gewone en ‘veilige’ sociale orde schenden.

 

 

  • Vrouw zijn/moeder zijn

 

Vigdis kent een turbulent leven en toont zich als
een ijzersterke vrouw. Dit verhaal is een voorbeeld van een onvoorstelbare
menselijke kracht. Toch offert Vigdis veel op voor anderen. Uit liefde bekeert
ze naar het jodendom en laat haar thuishaven achter, ze vlucht weg om het leven
van haar kind te kunnen redden en laat ook haar nieuwe leven achter om haar
ontvoerde kinderen te kunnen vinden.

 

 

Opdracht

Ga in de actualiteit (kranten, podcasts, artikels…) op zoek naar voorbeelden van de thema’s die aansluiten bij De Bekeerlinge.

  • Ga je akkoord met deze stellingen? Waarom wel/ waarom niet?
    • ‘Als je een geloof hebt is het moeilijk om daarna een ander geloof te hebben’
    • ‘Je hebt altijd de keuze om te geloven wat je wilt’
    • ‘Vluchtelingen moeten zich perfect aanpassen naar het cultuur van het land waar ze terechtkomen.’
    • ‘Vrouwen moeten hun man altijd volgen en ze moeten voor de kinderen zorgen. Het is beter dat ze zelf geen keuzes maken voor zichzelf of voor anderen.’
    • ‘Mensen van verschillende culturen kunnen elkaar nooit volledig begrijpen en dikke vrienden zijn want ze verschillen teveel van elkaar.’
  • Stel je voor dat je een vluchteling zal ontmoeten. Kan je je voorstellen wat die persoon heeft meegemaakt tijdens de vluchtweg? Welke vragen zal je willen stellen aan hem/haar/hen?
  • Wat zou je willen doen om vluchtelingen die naar ons land komen zich thuis te laten voelen? 

 

 

 

VAN BOEK NAAR LIBRETTO

Het verhaal van de opera is gebaseerd op de gelijknamige roman De bekeerlinge van de Gentse schrijver Stefan Hertmans. In een samenwerking tussen Krystian Lada, Stefan Hertmans en Wim Henderickx werd het libretto opgesteld dat uit twee bedrijven of aktes bestaat. De tekst van deze opera is volledig in het Engels geschreven. Er zullen hier en daar ook delen in het Latijn zijn, omdat de opera gevuld is met religieuze geschriften en teksten, bijbelcitaten, religieuze rituelen en historische bronnen… De zangtaal is Engels met af en toe Latijn en Aramees.

 

Periode en plaatsen

 

Het verhaal speelt zich af in de elfde eeuw, tijdens de middeleeuwen. In deze periode was er veel religieus geweld. Er werden kruistochten gehouden en veel vluchtelingen verlieten hun huis. Doorheen het verhaal wordt ook een lange tocht afgelegd (te voet en met de boot) en gaan zij van Rouen → Narbonne → Moniou → via een grote overtocht naar Caïro → tot in Nájera. In de opera wordt met verschillende sferen gewerkt om deze veranderingen van locatie aan te tonen.

 

Doe-opdracht

  • Ken je een verhaal waar nadien een voorstelling van gemaakt is? (bv. The terminal
    (film) die op hetzelfde verhaal is gebaseerd als de opera Flight)
  • Ga zelf eens op zoek naar een voorstelling waarvan je al een verhaal kende, bijvoorbeeld: Ophelia (uit Hamlet), Romeo en Juliet,…
  • Misschien kende je de verhalen van deze OBV-voorstellingen al?
  • Zijn er elementen veranderd in de voorstelling ten opzichte van het oorspronkelijke verhaal/sprookje/theaterstuk?
  • Is er een verhaal dat jou persoonlijk raakt, waarvan je denkt dat het voor een opera zou kunnen dienen?
  • Het stadskoor in de opera spreekt en roept in verschillende talen. Er zijn ook popliedjes die verschillende talen combineren. Bijvoorbeeld: CKay – Love Nwantiti waar Engels en de Nigeriaanse Afrikaanse taal gecombineerd worden

https://www.youtube.com/watch?v=MxjrsDV8Aeo  

    • Vind je deze combinatie van talen mooi en interessant, of is het vervelend omdat je niet alles begrijpt? Breng argumenten voors en tegens
    • Maak samen een zalig of ontroerend tekstje met de combinatie van 2 talen of zelfs meer: Nederlands, Engels, Frans..Spreekt iemand van de klas een andere taal? Het zou leuk zijn als hij/zij/die enkele nieuwe woorden aan iedereen zal aanleren en toevoegen aan de tekst!
    • Pas jullie tekst aan in de vorm van een ‘hiphop liedje’: Kies een muzikale backingtrack. Hier is een voorbeeld van een backing track. Je kan deze backingtrack gebruiken, of een andere mooie backingtrack zoeken op youtube. https://www.youtube.com/watch?v=vKd0iGWCeAg
      Uitvoering: Zeg de tekst met veel expressie en overtuiging samen met de backingtrack.
    • Om de beurt optreden in hiphop style: 
      • Verdeel je in paren van twee
      • Elke paar zegt samen 2 lijnen van de tekst in de hiphop style samen met de backingtrack
      • De volgende paar zegt de volgende 2 lijnen van de tekst en zo loopt het verder (elke paar zegt 2 lijnen). Als er meer lijnen van tekst zijn dan paren, spreekt de eerste paar opnieuw en zo loop het opnieuwe om de beurt. Als er minder lijnen van tekst zijn dan paren: zeg de tekst opnieuw totdat iedereen om de beurt komt.
      • Goed luisteren naar elkaar en naar de backing track!

 

 

 

MUZIEK

De muziek van De bekeerlinge is geschreven door de Belgische componist Wim Henderickx. De componist wilde voor dit verhaal een grootse bezetting samenstellen: een groot symfonisch orkest met toegevoegde instrumenten en drie koren. In zijn compositie probeert hij een brug te creëren tussen verschillende muzikale werelden. Dit doet hij hier door invloeden vanuit de westerse oude muziek, het modernisme en de filmmuziek met zowel Joodse als Arabische muziektradities te combineren. Op deze manier wordt Vigdis’ avontuur kleurrijk verklankt in deze nieuwe, hedendaagse opera.

 

Naast het grote symfonische orkest en de vierstemmige, gemengde koren bevat de muziek oosterse invloeden. Er zijn daarom drie etnische muziekinstrumenten meespelen:

de oud                                                                Chahar Mezrab Abu Ata by Hossein Alizadeh , Oud: Negar Bouban | چهارمضراب ابوعطا حسین علیزاده                                                                                                                 

en de duduk                                     

Solo Duduk – Hicaz Here in the Darkness

Dit zijn instrumenten uit het Midden-Oosten en de Arabische wereld. Door deze instrumenten toe te voegen aan de westerse bezetting wil Wim Henderickx een ontmoeting creëren tussen westerse en niet-westerse muziek. De muziek uit het eerste bedrijf zal stuwend en eerder ruw zijn, terwijl de tweede akte rustiger en contemplatief zal klinken.

 

Daarnaast zijn er enerzijds de akoestische muziekinstrumenten en koren, en anderzijds de elektronische klankwereld. De akoestische en elektronische muziek worden in De bekeerlinge samengesmolten. Zo zal het hoofdpersonage, Vigdis (door sopraan Lore Binon), elektronisch versterkt worden. Dit is enerzijds om boven het grote, luide orkest uit te komen, maar ook zodat haar stem kan evolueren doorheen de opera. Ook de solisten uit het koor zullen bijvoorbeeld versterkt worden. Op deze manier zal het publiek de geluiden kunnen ervaren langs alle kanten in de zaal, alsof de luisteraars zich middenin het drama bevinden.

 

Stadskoor

De bekeerlinge omvat indrukwekkende koorscènes. Er worden daarvoor drie verschillende koren gecombineerd: Koor Opera Ballet Vlaanderen, Kinderkoor Opera Ballet Vlaanderen én het Antwerps stadskoor dat speciaal voor deze gelegenheid werd samengesteld. Dit stadskoor dat vijftig leden kent, is ontstaan in samenwerking met Kunstlab Madam Fortuna, ontmoetingscentrum Het Oude Badhuis en de pijler Vonk van OBV  (het meerstemmig platform voor artistiek experiment). De componist Wim Henderickx was met het idee gekomen om een koor op te richten van mensen uit de stad Antwerpen om zo meer enthousiastelingen naar de opera te brengen en een representatie van onze samenleving zoals ze is te laten meewerken aan de opera. Dit sociaal artistiek project is een uitgelezen kans om andere muziekliefhebbers uit de stad Antwerpen te ontmoeten en deel uit te maken van een gloednieuwe opera.

 

Doe-opdracht

Het stadskoor is in De bekeerlinge af en toe een spreekkoor. Zij spreken dan in plaats van te zingen en zeggen geïmproviseerde tekst op in verschillende talen. Maak samen met je klasgenoten een groepje en probeer het zelf ook eens uit! Hieronder kan je alvast wat inspiratie vinden om te weten hoe zo’n spreekkoor kan klinken…

SCENOGRAFIE & KOSTUUMS

Regisseur en beeldend kunstenaar Hans Op De Beeck staat in voor de scenografie, het decor en de kostuumontwerpen van deze productie. Hij creëert een poëtische, visuele eeuwenoude wereld rond Vigdis, die merkwaardig op onze wereld vandaag lijkt.

 

Scenografie

 

In het verhaal krijgt Vigdis te maken met enorme turbulenties. Hans Op De Beeck kwam daardoor op het idee om 18 geschilderde achtergronden te gebruiken geïnspireerd op de schilderkunsttraditie. Denk bijvoorbeeld aan de beroemde schilderijen van Bruegel waarbij het kenmerkend is dat er veel personages staan afgebeeld die opgaan in allerlei handelingen. Al de zangers komen tijdens het stuk organisch het podium op en zullen in kleine groepjes samen bewegen en elk hun eigen taak uitbeelden. De landschappen op de achtergrond veranderen constant, maar in alle discretie.

 

De objecten die zich op de bühne bevinden zijn anachronistisch. Dit wilt zeggen dat ze afwijken van het normale en daardoor kan het lijken alsof ze niet helemaal thuishoren in de tijd waarin de voorstelling zich afspeelt. Zo staat er bijvoorbeeld kaptafeltje op het podium. Sommige zangers worden op de bühne geschminkt en omgekleed. De make-up artiesten zijn net zoals de koorzangers in het zwart gekleed. Het stadskoor wordt uniform gekleed zodat het lijkt alsof ze een anonieme massa vormen. Er zijn ook amorfe vormen aanwezig die doen denken aan heuvels en deze kunnen verplaatst worden door de koorzangers. Dit alles en schaduwfiguren worden gebruikt om een contrast te creëren tussen de tragiek dat Vigdis meemaakt en de wereld die ondertussen ononderbroken blijft verder draaien. 

 

De opera zal eindigen met een krachtig beeld. Het stadskoor zal op de grond liggen als een mensenzee en er zal een vlot zijn, waarop een levensechte pop staat die naar Vigdis’ beeld is gemaakt. Het onbestuurbare vlot staat symbool voor het lot.